SHADOWS

<center></center>
<div align="center">Yazı: Michael Parfit Fotoğrafçı: Sarah Leen</div>


Dünya, fosil yakıtların tükenmesi halinde enerji açlığını nasıl doyuracağını tartışıyor. Batı ülkeleri dev rüzgâr türbinlerinin üretiminde birbirleriyle yarışıyor. Güneş panelleri 150 milyon kilometre uzaklıktaki bir "ocak"tan enerji depolarken, hidrojen yakıt hücreli otobüsler de Avrupa sokaklarında dolaşıyor. Yenilenebilir enerji kaynaklarının etkin kullanımı dahi gezegenimizin enerji gereksiniminin karşılanmasında yetersiz kalabilir.

ÖZGÜRLÜK!

Kablo kılıfları, küçük bakır parçaları, sarı bağlantı elemanları, yalıtkan saplı kerpetenler... Darmadağın bir odada, elektriksel bir coşkudan geriye kalanlarla her yanım kuşatılmış bir halde duruyorum. Benim için tüm bunlar özgürlüğe giden yolda kullanılan araçlar.

Biraz önce evimin çatısına bir düzine güneş paneli kurdum ve tıkır tıkır işliyorlar. Bir sayaç, 1285 watt (W) enerjinin güneşten -direkt olarak- evimin elektrik sistemine girip bataryalarımı şarj ettiğini, buzdolabımı soğuttuğunu, bilgisayarımı çalıştırdığını ve yaşamımı özgürleştirdiğini gösteriyor.

Enerji özgürlüğünün verdiği bu coşku bağımlılık yapıcı. Beni yanlış anlamayın: fosil yakıtları seviyorum. Evimin olduğu adada elektrik ya da doğalgaz olmasa da eşimle normal bir yaşam sürüyoruz. Ve biz propan gazıyla çalışan buzdolabı, gaz lambası ya da kompostlama yapan tuvalet istemiyoruz. Bizim istediğimiz, pek çok elektrik prizi ve bir de cappucino makinesi. Bu panelleri çalıştırdığımdaysa... Aman Allahım!

National Geographic'in Haziran 2004 sayısındaki makalede de ("Ucuz Petrolde Son") anlatıldığı gibi artık hiç de ucuz olmayan petrol yakın bir dönemde inişe geçebilir. Basra Körfezi'nden Nijerya ya da Venezuela'ya dünyada petrol rezervlerinin bulunduğu yerlerin çoğunda yaşanan istikrarsızlıklar, bu yaşam damarının güvenilirliğini zorluyor. Doğalgazın bir yerden bir yere aktarılması zor olabiliyor ve bir gün tükenme olasılığı doğalgaz için de söz konusu. Kömür veya büyük oranda el değmemiş halde duran katran kumu ve şeyl yatakları yakın dönemde tükenmeyecek. Ancak geçtiğimiz eylül ayında yayımlanan makalede de ("Dünya Alarm Veriyor") belirtildiği gibi, kömür ve diğer fosil yakıtların açığa çıkardığı karbon dioksitin gezegeni ısıttığı açıkça görülüyor.

Fosil yakıt miktarında bir düşüş yaşanacağı konusunda duyulan kaygıdan kurtulmaksa cezbedici bir duygu. Yeni panellerim sayesinde sınırsız enerji ile aramda hiçbir engel yok -ne yabancı bir ülke, ne bir enerji şirketi, ne de karbon emisyonunun getirdiği suçluluk duygusu. Özgürüm!

Yani, hemen hemen. Ve bir bulut geliyor...
Gölge, panellerimin üzerini hızla örterken yüreğime de bir ağırlık çöküyor. Ölçüm aleti sadece 120 watt'ı gösteriyor. Jeneratörü çalıştırıp biraz daha benzin tüketmek zorunda kalacağım. Enerji özgürlüğünü elde etmek hiç de kolay olmayacak. Bu özgürlükte asıl sorun ise bağımlılık yapıyor olması; hep daha fazlasını istiyorsunuz.

Küçük ölçekte düşünüldüğünde ben de dünya genelinde hükümetler, sanayi kuruluşları ile özel yaşamlarında bu ilginç ve çekici özgürlüğü tadan ve daha çoğunu bulmaya karar veren insanlar gibiyim.

__________________




Üyeler içindir. üye olun...

SHADOWS

<center></center>

Cabazon'da (Kaliforniya) gerçek boyutlarından daha büyük bir Tyrannosaurus rex maketinin bir aracın gerisinde pusuya yatmış olarak göründüğü bu fotoğraf karesinde doymak bilmez iştahlar biraraya gelmiş gibi. Bu tür hantal araçlar, fosil yakıtlara dönük susamışlığı simgeliyor. Gittikçe artan çevre kirliliği ve önümüzdeki yıllarda doruğa çıkacağı ve sonunda da inişe geçeceği tahmin edilen petrol üretimi karşısında, uzmanlar, rüzgâr ve güneş gibi yenilenebilir enerji kaynaklarının yanı sıra, biyodizel ve bitki atıkları gibi biyoyakıtları kapsayan alternatif enerji kaynaklarının geliştirilmesi gerektiğini belirtiyor. Delaware Üniversitesi'ne bağlı Enerji ve Çevre Politikası Merkezi'nin müdürü John Byrne, "Geçmişte yakıt için kullandıklarımıza değil, geleceğin enerji kaynaklarına ve teknolojilerine bakmalıyız," diyor. "Yenilenebilir enerji kaynakları genç bir teknoloji. Gelecekte çevre sağlığını ve ekonomik büyümeyi sağlayacak olanaklar da burada."

<center></center>

Geleceğin Çiftlikleri
Danimarka'nın başkenti Kopenhag açıklarındaki Middelgrunden Rüzgâr Parkı'nda türbinler devasa fırıldaklar gibi dönüyor. Elektrik enerjisinin yaklaşık yüzde 20'sini rüzgârdan elde eden Danimarka, türbin teknolojisinde önde gelen ülkelerden biri. İspanya ve Almanya gibi diğer Avrupa ülkelerinin de rüzgâra büyük ilgi göstermesi nedeniyle, bu alan da en hızlı gelişen enerji sektörlerinden biri oldu. Buna karşılık, doğal yapının geniş rüzgâr potansiyeli taşıdığı ABD'de rüzgârdan elde edilen enerjinin oranı yüzde 1'in altında. California Üniversitesi'nden (Berkeley) Dan Kammen, bunun yaklaşım farkından kaynaklandığını söylüyor. "İşin doğrusu, bir enerji politikamız yok. Çeşitliliğin değerini kavramıyoruz."

<center></center>

Güneş Enerjisi Sistemlerinde Gelişme


Leipzig (Almanya) yakınlarında 33.500 fotovoltaik panelin yer aldığı bu alan, dünyanın en büyük güneş enerjisi parklarından biri. Beş megawatt'a kadar elektrik üreten paneller ortalama 1800 evin gereksinimini karşılayabilecek kapasiteye sahip. Hâlâ pahalı olan güneş enerjisi teknolojisi, devlet desteği olmaksızın daha ucuz olan fosil yakıtlarla rekabet edebilecek durumda değil. Bununla birlikte, maliyetinin gelecekte düşmesi beklenen bu umut verici enerji kaynağı endüstrileşmiş ülkelerde olduğu gibi, endüstrileşme yolundaki ülkelerde de başarı elde ediyor. Örneğin, birçok kişinin elektrik şebekesine uzak yerlerde yaşadığı Kenya'nın kırsal kesiminde her yıl yaklaşık 20 bin küçük ölçekli güneş enerjisi sistemi satılıyor.

<center></center>

Yeni Bir Yol
San Francisco'da işçiler Moscone Toplantı Merkezi'nin çatısına güneş enerjisi panelleri yerleştiriyor. Bu proje, etkin enerji ve güneş teknolojisinin çığır açan örneklerinden biri. Merkezdeki 5400 panel 675 kilowatt kadar elektrik üretiyor ve 100'den fazla evin gereksinimini karşılayabilecek bu kapasitesinin yanı sıra, gelişkin aydınlatma ve soğutma sistemleri ile diğer koruma önlemleri sayesinde bunun neredeyse beş katı kadar enerji tasarrufu sağlıyor. ABD'de enerji devrimi çoğunlukla eyalet düzeyinde bir gelişim seyri izliyor ve Kaliforniya ülkede en çok enerji tüketilen eyaletlerden biri olarak, alternatif kaynakları geliştirip uygulamaya geçirmede başı çekiyor. Moscone Merkezi'nin enerjiye yeşil yaklaşımı öylesine tutmuş ki, bölgedeki üniversitelerin öğrencileri ve uluslararası heyetler tesislerini gezmeye geliyor.

__________________




Üyeler içindir. üye olun...

SHADOWS

Bunları Biliyor muydunuz?


Bazı uzmanlar dünyanın enerji sorununa getirilecek çözümün uzayda bulunabileceği görüşünde. Ve Güneş'ten enerji toplamak için en uygun alanın uzay olduğunu belirtiyorlar. Havanın karardığı bir zaman dilimi (gece) ve bulut olmaması nedeniyle, uzayda kurulan bir güneş enerjisi santrali sürekli olarak çalışabilir. Önerilen iki plan var. Birincisi, Dünya yörüngesindeki devasa güneş panellerinden oluşacak güneş enerjisi sistemleri, yani SSP'ler (space solar power). İkincisiyse Ay üzerinde kurulacak benzer panellerden oluşan LSP'ler (lunar solar power). Her iki sistem de toplanan enerjiyi güçlü mikrodalgalar halinde yeniden Yeryüzü'ne gönderecek ve bu dalgaların dönüştürülmesiyle elde edilen elektrik, tüketilmek üzere dünya geneline yayılan bir şebekeye aktarılacak.

Uzayda kurulan sistemleri savunan uzmanlar, bu teknolojilerin ilk aşamada oldukça fazla yatırım gerektireceğine, ama uzun vadede diğer yakıtlardan daha ucuz maliyetli, sürekli ve temiz enerji sağlayabileceğine işaret ediyor. Fosil yakıtlar ve nükleer reaktörlerde yakıt olarak kullanılan uranyum sonunda tükenecek; rüzgâr ve Yeryüzü'ne ulaşan güneş enerjisi gibi mevcut yenilenebilir kaynaklar da tüm gezegene yetecek yakıtı sağlayamayabilir. Oysa uzaydan alınan güneş enerjisi, bize yaşam veren bu yıldız sönene kadar Yeryüzü'ndeki herkese gerek duyduğu enerjiyi sağlamayı sürdürecek.

Marisa J. Larson

__________________




Üyeler içindir. üye olun...

SHADOWS

Kaynakça

Berinstein, Paula. Alternative Energy: Facts, Statistics, and Issues. Oryx Press, 2001

Brower, Michael. Cool Energy: Renewable Solutions to Environmental Problems. MIT Press, 1992

Ramage, Janet. Energy: A Guidebook. Oxford University Press, 1997

Smil, Vaclav. Energy at the Crossroads: Global Perspectives and Uncertainties. MIT Press, 2003


Mitchell, John G. ?Tapping the Rockies?, National Geographic (Temmuz 2005), 92-113

Appenzeller, Tim and Dimick, Dennis R. " Dünya Alarm Veriyor " National Geographic Türkiye (September 2004), 94-95

Glick, Daniel. " Jeo-Alarm " National Geographic Türkiye (Eylül 2004), 96-117

Montaigne, Fen. " Eko-Alarm " National Geographic Türkiye (Eylül 2004), 118-139

Morell , Virginia . " Süre-Alarmı " National Geographic Türkiye (Eylül 2004), 140-159

Kadıoğlu, Mikdat. " Türkiye Isınıyor " National Geographic Türkiye (Eylül 2004), 160-161

Appenzeller, Tim. ?Ucuz Petrolde Son?, National Geographic Türkiye (Haziran 2004), 120-149

Appenzeller, Tim. " Döngüde Kaybolan Karbon " National Geographic Türkiye (Şubat 2004), 38-69

Jerome, Kate Boehm. Using Energy. National Geographic Reading Expeditions, 2003

Grupper, Jonathan. Destination: Rocky Mountains. National Geographic Books, 2001

Mitchell, John G. ?Dosya: Arktik Ulusal Yaban Hayatı Koruma Alanı?, National Geographic Türkiye (Ağustos 2001), 138-149

? Insatiable Appetites: Rising Global Energy Consumption Fuels the Search for Alternatives. ? National Geographic (Mart 2001)

DeWitt, Lynda. ?Going Without Gasoline: Kids Rally in Their Sun-Powered Car?, National Geographic World (Nisan 2000), 12-13

Miller, Peter. ?A Comeback for Nuclear Power? Our Electric Future?, National Geographic (Ağustos 1991), 60-89

White, Peter T. ?The Fascinating World of Trash?, National Geographic (Nisan 1983), 424-57

Gore, Rick. ?Conservation: Can We Live Better on Less??, National Geographic (Şubat 1981), 34-57

Matthews, Samuel W. ?New World of the Ocean?, National Geographic (Aralık 1981), 792-832

Weaver, Kenneth. ?Geothermal Energy: The Power of Letting Off Steam?, National Geographic (Ekim 1977), 566-79

White, Peter T. ?This Land of Ours? How Are We Using It??, National Geographic (Temmuz 1976), 20-67

__________________




Üyeler içindir. üye olun...