"INFINITIVE" VE "GERUND": ÖZNE KONUMUNDA
1. Giriş
"Infinitive" terimi "yüklem + to" yapısını, "gerund" terimi ise "yüklem + -ing" yapısını anlatmaktadır.
2. Kullanım
2.1. Özne olarak kullanım
İngilizce'de, artık pek güncel olmayan bir şekilde, "infinitive" cümlenin öznesi olarak kullanılmakta idi.
- To err is human, to forgive is divine.
Günümüz İngilizce'sinde, cümleye yüklem ile başlanması gerekiyorsa, "gerund" yapı kullanılması daha ya da en iyisi "It ..." yapısının kullanılması doğru olur. Bu durumda,
- To make mistakes is easy
yerine
- It is easy to make mistakes
cümlesi kullanılabilir.
2.2. Belirgin eylemler
Belirgin bir eylemden sözedildiğinde "infinitive" özne olarak kullanılabilir. Yine de en iyisi "It ..." kullanmaktır.
- To sell my car was difficult.
- It was difficult to sell my car.
Genel bir eylemden sözedildiğinde de "gerund" özne olarak kullanılabilir. Yine de en iyisi, "infinitive" yapıda da olduğu gibi, "It ..." kullanmaktır.
- Selling insurance is a boring job.
- It is a boring job to sell insurance.
2.3. Zaman ve Neden belirtmede
"Infinitive" ve "gerund" özne olarak kullanılabildikleri gibi zaman ve neden belirtmekte de kullanılabilirler.
PROP "IT"
1. Tanım
Cümlenin öznesi bir "infinitive clause"
- To meet you is nice
ya da "that-clause"
- That she is here at this time of the day is strange
olduğunda, bu yapıların yerini Prop "It" yapısı alabilir:
- It is nice to meet you.
- It is strange that she is here at this time of the day.
- It is difficult to guess the meaning.
- It is surprising that she is so late.
- It was claimed that he was murdered.
2. Kullanım
2.1. Özne durumunda
a) Önem belirtmede
- It is essential to book in advance.
Önceden yer ayırtmak gerek.
- It is vital that this plan is followed.
Bu planın izlenmesi şart.
b) Zorluk belirtmede
- It is difficult for him to change his mind.
Fikrini değiştirmesi zor.
c) Olasılık belirtmede
- It is likely that we'll be a bit late.
Muhtemelen biraz geç kalacağız.
- Is it possible to go by road ?
Karayolu üzerinden gitmek mümkün mü ?
d) Fayda belirtmede
- It is pointless to argue with him.
Onunla tartışmak yararsız.
e) Normallik ve Geleneksellik belirtmede
- It is unusual to see snow in this season.
Bu mevsimde kar görmek alışılmadık birşey.
- Is it customary to tip the driver here ?
Buralarda şoföre bahşiş vermek adetten midir ?
f) Süre belirtmede
- It takes eight hours to get to Istanbul.
İstanbul'a gidiş sekiz saat tutuyor.
g) Duygusal tepki belirtmede
- It was really surprising to see him.
Onu görmek gerçekten şaşırtıcıydı.
- It shocked me that he didn't know.
Onun bilmemesine hayret ettim.
h) Gerçeği belirtmede
- Is it true that she is leaving tomorrow ?
Yarın gideceği doğru mu ?
i) Uygunluk belirtmede
- It'll be best to leave early.
Erken ayrılmak en iyisi.
j) Bir fikrin doğuşunu, akla gelişini belirtmede
- It occurred to me that I'd left the keys at home.
Anahtarları evde unuttuğumu farkettim.
k) Görünümden elde edilen fikri belirtmede
- It seems that we are in for a change.
Görünüşe bakılırsa bizi bir değişiklik bekliyor.
l) Putative "should" ile
- It is interesting that you should think this way.
Bu şekilde düşünmen ilginç.
m) Çeşitli kullanımlar
A) It + for + isim + to + yüklem
- It is better for you wait here.
Burada beklemen daha iyi olur.
- It is essential for the pages to be read before the weekend.
Sayfaların hafta sonundan önce okunması şart.
B) It + "-ing"
- It was nice meeting you.
Seninle tanıştığımıza evindim.
- Is it worth reserving a seat ?
Yer ayırtmaya değer mi ?
- It is no use trying to argue with him.
Onunla tartışmaya çalışmak gereksiz.
C) It ... + (as) if / though
- It looks as if it will rain.
Görünüşe bakılırsa yağmur yağacak.
- It will be a pity if we have to leave the project half-completed.
Projeyi yarı tamamlanmış halde bırakmak zorunda kalırsak yazık olacak.
D) It ... + (preposition) + isim (= Cleft cümle)
- It was my mother who threw an egg at the President yesterday.
Dün Başkan'a yumurta fırlatan kişi annemdi.
E) It + "be" + (not) + until / before
- It was before the war that we knew what extravagance was.
Bonkörlüğün anlamını savaştan önce bilirdik.
2.2. Nesne durumunda
Normalde, nesne ile ilişkili bir sıfat bulunması durumunda kullanılır.
- George made it clear that he disagreed.
George aynı fikirde olmadığını açıkça belirtti.
- I thought it peculiar that she hadn't written.
Yazmaması bana çok garip geldi.
- I think it important that we should keep calm.
Bence sakin durmamız önem taşımakta.
"Owe" ve "leave" yüklemleri ile de kullanılabilir.
- We owe it to you to save our daughter.
Kızımızın kurtulmasını sana borçluyuz.
- We leave it to you to choose.
Seçimi sana bırakıyoruz.
__________________ Sensizlikten olsa gerek, sana açamadığım duyguları Ellerimle ,yüreğimle beslediğim aşkı sokaklarda arıyorum şimdi Narin bir gece serinliğinde bana dönmeni Sessizce yanıma sokulmanı ümit ediyorum... İlk baharda açan nergizler senin ıssızlığında soldu Zor olsa gerek senle bir sokakta buluşmak Loş yanmıyor sokağın ışığı sen yokken İlk buluştuğumuz yerde sönük duruyor fotoğrafların Kar tanesi lapa lapa yağmaz dağın yamaçlarına sensizlikten Sürgün damgası yerim bu aşk cinayeti yüzünden O köşe bucak sensizliğinden saklandığım sokakların Katili olurum sensiz bu limanların,koyların Aldırmıyorum fermanımın senin ellerinde verildiği için Gerçekten bir ses seda ver ey sevgili Islanmak vardı şimdi senin ay ışığı gözlerinde..... Daha kolay yaşama yollarını alışkanlık Hâline getiren insanlar, önce haysiyetlerini Sonra da hürriyetlerini ve daha sonra da İstikballerini kaybetmeye mahkûmdur. |